CryptoChroma heeft zijn eerste plaat uitgegeven in 2020, maar eigenlijk schuilt achter het project iemand die al decennia muziek maakt: Jån Vinoelst. Vinoelst exceleert in elektronische muziek die varieert van electro tot minimal wave, en staat ook garant voor een stevige inhoud. Op 28 maart nodigen we CryptoChroma uit op een Dark Entries Night in de Gentse Kinky Star, en dat was een goede aanleiding om Vinoelst eens een paar vragen voor te leggen.
Dag Jan. We hebben de eer je met CryptoChroma te mogen verwelkomen op de volgende Dark Entries Night. Ik doe een gok over het ontstaan van het project, omdat ik zag dat je eerste uitgave in juni 2020 uitkwam. Heb je je ook terug op muziek gestort tijdens de coronalockdown? Zo niet, geef je ons een idee van hoe CryptoChroma ontstaan is?
Dag Xavier, eerst en vooral bedankt voor de uitnodiging — fijn gevoel dat ik op de affiche sta.
CryptoChroma is eigenlijk niet ontstaan tijdens de lockdown, maar die periode heeft het project wel versneld en scherper gesteld. Muziek is voor mij nooit echt weggeweest. Ik ben altijd blijven werken met klank, alleen niet altijd onder dezelfde naam of met dezelfde focus.
Wat er rond 2020 gebeurde, was dat alles plots stilviel. En in die stilte kwam er ruimte om opnieuw te luisteren — naar wat ik wou maken, maar ook naar wat er onder de oppervlakte zat. CryptoChroma is daaruit gegroeid: als een soort heroriëntatie. Minder compromis, meer innerlijkheid. Het voelde niet als een nieuw begin, eerder als een verderzetting om eindelijk de juiste vorm te vinden.
Je eerste plaat ‘Numb’ lijkt me erg beïnvloed door de pandemie. Ik vermoed dat nummers als ‘Sleepparalysis’, ‘Anonimous Contagious’ en zeker ‘The Bat Of Wuhan’ rechtstreeks naar de pandemie refereren. Klopt dat?
Die link wordt vaak gelegd, en dat is begrijpelijk, maar het is niet zo eenduidig.
De pandemie zat in de lucht, letterlijk en figuurlijk, en die spanning sloop onvermijdelijk binnen in de muziek. Maar de nummers op ‘Numb’ vertrekken eerder vanuit een bredere toestand van vervreemding en controleverlies die al langer aanwezig was.
Titels zoals ‘Sleepparalysis’ of ‘Anonymous Contagious’ kunnen gelezen worden in een pandemische context, maar ze gaan voor mij evenzeer over mentale toestanden — over onzichtbare dreiging, over iets dat zich verspreidt zonder dat je het echt kan vastgrijpen.
‘The Bat Of Wuhan’ is misschien de meest directe knipoog en werd wereldwijd opgepikt. Maar zelfs daar zit ook een zekere afstand in. Ik probeerde eerder een sfeer te capteren dan een gebeurtenis te documenteren.
Je had ook meteen een groter concept achter CryptoChroma. Je zei toen al dat je thema’s als angsten, post-apocalyps, afwijzing, wanhoop en winstbejag wilde aansnijden. Kun je wat dieper ingaan op het concept dat je voor CryptoChroma in gedachten had?
Het concept van CryptoChroma is nooit bedoeld geweest als een vast verhaal, maar eerder als een soort kader waarbinnen ik kan werken.
Wat mij interesseert zijn spanningsvelden: tussen controle en overgave, tussen individu en systeem, tussen realiteit en perceptie. Thema’s zoals angst, afwijzing of winstbejag zijn daar uitlopers van.
De post-apocalyps is voor mij ook geen eindpunt, maar eerder een mentale toestand. Het idee dat iets al voorbij is, terwijl je er nog middenin zit.
CryptoChroma is dus geen verhaallijn in klassieke zin, maar een landschap, een plek waar die thema’s samenkomen en waar de luisteraar zijn eigen interpretatie in kan projecteren.
Een deel van het concept zit ook achter de naam CryptoChroma, naar een proteïne die in ons allemaal zit. Kun je dat uitleggen?
De naam CryptoChroma komt inderdaad van cryptochromen, eiwitten die onder andere betrokken zijn bij ons biologisch ritme en onze perceptie van licht en tijd.
Wat mij daarin intrigeerde, is dat er in ons lichaam processen plaatsvinden die ons gedrag en gevoel beïnvloeden, zonder dat we ons daar echt bewust van zijn.
Die link naar tijd, ritme en een soort interne klok sluit heel sterk aan bij hoe ik muziek ervaar. Elektronische muziek heeft ook iets cyclisch, iets repetitiefs, maar tegelijk verschuivend.
CryptoChroma verwijst voor mij naar die onzichtbare lagen — naar wat er onder de oppervlakte gebeurt, zowel biologisch als mentaal.
Voor de tweede plaat ‘Ominous Clouds’ werd je door Red Maze Records gevraagd voor een vinyluitgave. Hoe is dat in zijn werk gegaan? Wat is volgens jou de toekomst van dergelijke fysieke uitgaven?
Dat is eigenlijk vrij organisch gegaan. Fernando Wax van Red Maze Records had mijn werk opgepikt op Soundcloud en er was meteen een wederzijds gevoel dat het goed zat, zowel qua muziek als qua esthetiek.
Vinyl voelt voor mij nog altijd als een heel geschikt medium voor dit soort muziek. Het was steeds een droom om eens een echte ‘plaat’ uit te kunnen brengen. Het dwingt je om anders te luisteren — trager, bewuster. Er zit die fysieke dimensie in die je niet hebt met digitale releases.
Ik denk niet dat vinyl ooit terug de norm wordt, maar dat hoeft ook niet. Het heeft zijn eigen plaats gevonden als iets bewuster, iets tastbaarder. En voor projecten zoals CryptoChroma klopt dat gewoon.
Zat er ook een dieper concept achter ‘Ominous Clouds’?
‘Ominous Clouds’ vertrekt meer vanuit een gevoel van dreiging dat minder concreet is, maar misschien juist daardoor sterker.
Waar ‘Numb’ eerder intern aanvoelde, is ‘Ominous Clouds’ iets meer extern gericht. Alsof er iets boven je hangt dat je niet kunt benoemen, maar dat wel aanwezig is.
Die ‘wolken’ zijn geen specifieke gebeurtenissen, maar eerder een accumulatie van signalen — politiek, technologisch, sociaal — die samen een bepaalde spanning creëren.
Het is minder een verhaal dan een atmosfeer die zich langzaam opbouwt.
Je hebt op je twee platen ook met verschillende mensen samengewerkt: Violet Candide van Mitra Mitra, Raya Schaduwjaagster van Dark Poem en Leila Venus. Je zegt ook open te staan voor meer samenwerkingen. Wat is de waarde van dergelijke samenwerkingen voor jou?
Samenwerkingen zijn voor mij vooral interessant omdat ze iets openbreken. Wanneer je alleen werkt, bouw je onvermijdelijk een bepaald kader op. Iemand anders brengt daar een andere gevoeligheid in, een andere invalshoek.
Met mensen zoals Violet Candide of Leila Venus voelde dat ook heel natuurlijk aan. Het zijn geen geforceerde samenwerkingen, maar eerder ontmoetingen waar iets uit groeit. Het nummer met Raya Schaduwjaagster is een remix van een track van For Greater Good waar zij haar stem voor had geleend. Ik beschouw dat meer als een hybride samenwerking hoewel een ik met haar zeker wel eens een nieuw nummer zou willen maken.
Deze collabs zorgen ervoor dat het project niet te gesloten wordt, dat er ademruimte blijft.
Nog maar net heb je een nieuwe single uitgebracht: ‘Rising Towers’. Ik heb het gevoel dat het over de wereldpolitiek gaat, maar ik zie tegenwoordig meer torens instorten dan opstijgen. Kun je iets meer vertellen over het nummer?
‘Rising Towers’ kan zeker gelezen worden in een geopolitieke context, maar opnieuw probeer ik het iets breder te houden.
Voor mij gaat het over de groeiende ego’s en structuren — systemen die opgebouwd worden, die macht representeren, maar die tegelijk ook tragisch en fragiel zijn.
Het beeld van torens die oprijzen heeft iets ambitieus, bijna utopisch, maar er zit ook altijd een schaduwkant aan. Groei en instorting liggen vaak dichter bij elkaar dan we denken.
Misschien gaat het nummer net over dat spanningsveld — tussen opbouw en verval.
Een tiental jaren geleden mochten we je ook al ontvangen op een Dark Entries Night. Dat was toen met Messier 39, een duo met Ludwika Jakubowska waarmee je een erg mooie ep had gemaakt. Ik zie dat je daarna nog een plaat hebt opgenomen onder die naam zonder Ludwika, maar dat het project daarna gestopt is. Mogen we weten wat er gebeurd is?
Messier 39 was een heel belangrijk hoofdstuk voor mij. Met Ludwika was er een sterke muzikale chemie, en dat heeft geleid tot iets wat op dat moment ook echt moest bestaan. Maar zoals dat soms gaat, evolueren mensen, en verschuiven prioriteiten.
De plaat die ik daarna nog onder die naam heb gemaakt, voelde al anders. Meer als een afsluiting dan als een voortzetting. Het was wellicht reeds de transitie naar CryptoChroma die plaats vond.
Het is nooit echt ‘gestopt’ met een duidelijke reden, eerder langzaam uitgedoofd of uitgewerkt als je wilt. En de stilte die volgde, vonden we beiden oké.
Valt er ook nog iets te melden over Cape Sidereal? Dat was actief in de jaren 2014-2015, maar stak het hoofd terug boven met twee uitgaven in 2024.
Cape Sidereal is een ander facet van hetzelfde zoeken. Ik beschouw deze moniker als een ruimte waar vooral experimenten plaats vonden in een zoektocht naar identiteit, klank en thema.
Het is misschien iets minder expliciet donker, maar nog steeds sterk gericht op atmosfeer. De releases in 2024 waren nieuwe experimenten die naar mijn gevoel niet geschikt voor CryptoChroma.
Ik zie het overigens niet als een comeback, eerder als iets dat altijd aanwezig is, onkruid dat en af en toe terug bovenkomt.
Sommige ideeën passen beter binnen CryptoChroma, andere binnen Cape Sidereal. Het zijn verschillende invalshoeken van eenzelfde behoefte om klank te onderzoeken.
Beluister op Bandcamp: Numb / Ominous Clouds