U krijgt hopelijk nog een paar kansen om Goethes Erben live te zien in België en Nederland, maar de groep rond Oswald Henke bevestigt dat ze vanaf 2029 geen internationale tournees meer zal doen. De groep zal dan evenwel niet volledig stoppen, en als we zien hoe creatief Henke en zijn kompanen nu zijn, dan verwachten we wel nog wat mooie dingen van de Duitsers. De aangekondigde tournee in maart, waarin Goethes Erben ook in Aarschot en Helmond zal spelen, was voor ons alvast een reden om nog eens contact op te nemen met Henke en een stand van zaken te vragen.
Dag Oswald. In ons laatste interview – begin 2024 – zei je dat Goethes Erben nog vijf jaar zou doorgaan en dan zou stoppen. Is dat nog steeds het plan? Hoe ver zijn jullie in die vijf jaar gekomen?
Oswald Henke: We wilden onze fans nog één laatste, planbare kans geven om ons op een vast tijdstip te zien optreden. Vanaf 2029 toeren we niet meer als band, maar we blijven wel concerten en grotere projecten in Bayreuth spelen.
We gaan in maart weer op pad met achttien mensen in een tourbus, maar helaas is dat financieel niet meer haalbaar. Hoewel onze bezoekersaantallen stabiel blijven, stijgen onze kosten voortdurend. Dus aan de inkomstenkant is er sprake van stagnatie in vergelijking met de jaarlijks toenemende kosten voor het financieren van een tourbedrijf. Ik wilde het toeren met Goethes Erben op een gecontroleerde manier beëindigen en heb mezelf die vijf jaar gegeven. Ik wilde nog één keer in zoveel mogelijk landen en steden spelen. Vanaf 2029 is Goethes Erben alleen nog van plan om in Bayreuth op te treden. De kosten voor reizen, transport, accommodatie en eten zijn in de toekomst simpelweg niet meer te betalen. Daarom stop ik ermee.
Een andere belangrijke reden is dat de show van Goethes Erben erg fysiek is, en ik word er niet jonger op. Ik denk dat ik de voorstelling die ik wil neerzetten nog tot eind 2028 kan geven, ondanks de ongezonde, slaapgebrekkige en uitputtende tourneeroutine. Vanaf 2029 wil ik een einde maken aan deze stress en de ongezonde tourlevensstijl met een grote productie zoals Goethes Erben, met veertien of meer muzikanten en crewleden, en me volledig richten op Bayreuth met een meer beheersbare kostenstructuur.
Je hebt je belofte gebroken om na ‘X’ vanaf 2023 geen studioalbums meer op te nemen, tenminste als je ‘2. Kapitel’ als een studioalbum beschouwt. Ik vind het een prachtig album. Wat motiveerde je om nog een album op te nemen met composities van pianist Sebastian Boettcher?
‘2. Kapitel’ is geen studioalbum; het is een demoalbum dat ik in mijn woonkamer heb opgenomen. Alles wat je hoort is gebaseerd op MIDI-noten die Sebastian als basisideeën speelde, die ik vervolgens tot nummers heb gearrangeerd. Ik heb mijn zang ook in Bayreuth opgenomen. De nummers zijn in principe alleen als demo opgenomen en uitgebracht. De remix van ‘Zerstörte Wahrheit (FCK Trump Mix)’ is ook op deze manier tot stand gekomen.
Voor de gelimiteerde cd-uitgave heb ik onze geluidstechnicus de nummers laten remixen om het geluid te verbeteren, maar er zijn geen extra instrumenten opgenomen en ik heb de mastering zelf gedaan. In vergelijking met ‘Am Abgrund’ of ‘X’ heeft dit demoalbum me dus veel tijd gekost, maar het heeft nauwelijks financiële kosten met zich meegebracht.
Bovendien was het een tijdelijk album, omdat het van korte duur was. Ik heb de cd inmiddels van Bandcamp verwijderd, en alleen degenen die het ‘2. Kapitel’-concert hebben bijgewoond, de deelnemende artiesten en technici, en een handjevol andere fans konden deze cd ontvangen of kopen. De cd was gratis voor concertgangers, evenals voor alle muzikanten, technici, grafisch ontwerpers en medewerkers die eraan hebben meegewerkt. De overgeproduceerde dertig cd's zijn nu uitverkocht, of beter gezegd, de laatste exemplaren zijn gereserveerd om af te halen tijdens de concerten in maart.
Het complete album bestond slechts één maand. De nummers werden vanaf maart 2025 maandelijks uitgebracht, exclusief op Bandcamp, en waren alleen daar verkrijgbaar. Ironisch genoeg was het financieel het meest succesvolle project van de afgelopen twintig jaar. Uiteindelijk bleven de kosten beperkt tot mij, Sebastian, en de repetitietijd van de muzikanten die alleen tijdens het concert optraden. De tien nummers klonken live anders, aangezien we ze live wilden spelen zonder computerondersteuning of sequencers. Ook dat was onderdeel van dit concept van vergankelijkheid. Muziek moet zijn waarde terugkrijgen.
Iedereen die ‘2. Kapitel’ wilde kopen, moest het downloaden vóór Nieuwjaarsdag 2026. Wie een cd van ‘2. Kapitel’ wilde, moest zelfs het enige concert bijwonen waar de tien nummers werden uitgevoerd. Is het niet zonde om zulke prachtige muziek zo ontoegankelijk te maken?
Misschien is het wel zonde, maar het is de enige manier waarop ik het nog kan rechtvaardigen om muziek openbaar te maken. Ik wil dat mensen muziek weer waarderen en het niet alleen als achtergrondgeluid op een computer of smartphone gebruiken. Mensen konden het album meer dan tien maanden lang op Bandcamp kopen en het in december in twee versies downloaden, aangezien de cd-versies daar vanaf december 2025 ook te downloaden waren. Vanaf het begin was duidelijk dat deze nummers slechts voor een beperkte tijd beschikbaar zouden zijn.
Als je een cd uitgeeft, is die alleen verkrijgbaar zolang de oplage het toelaat. Zodra de fysieke cd is uitverkocht, is de muziek weg. Waarom zou dit principe niet ook in de digitale wereld gelden, bijvoorbeeld door middel van tijdslimieten? Artiesten zouden moeten kunnen doen wat ze willen met hun zelfgefinancierde werk. Ik maak muziek voor mijn fans en de mensen die ons al decennia lang steunen. Ik verwerp pure streamingplatforms waar alleen concerten inkomsten genereren en zal ze, indien nodig, alleen gebruiken voor individuele singles als promotieplatform. Ik zal er geen complete albums meer uitbrengen.
Laat ons daarop verdergaan. Je weigert je muziek aan te bieden op streamingplatforms. Je zegt dat het niet winstgevend voor je is. Kun je dat toelichten?
Streamingplatforms zijn niet geschikt voor nichemuziek, omdat het geen mainstream is en het aantal streams zo laag is dat er nauwelijks geld wordt uitgekeerd. Dat is oneerlijk en daarom, naar mijn mening, de verkeerde plek voor mijn muziek. Alleen Bandcamp is hier een uitzondering, omdat muziekliefhebbers daar artiesten steunen en niet alleen muziek consumeren.
Jullie huidige tournee heet ‘Dystopie frisst Empathie‘. Kun je ons meer vertellen over het idee achter de concerten? Zit er een verhaal of concept achter?
We vatten simpelweg samen wat we waarnemen, en de wereld geeft momenteel de indruk dat alle dystopieën de realiteit binnendringen en de mensheid op deze aarde verdringen. Democratieën vormen nu een minderheid op deze planeet. Je hebt momenteel het gevoel dat patriarchale primaten de wereld terugduwen naar een regressie; feodalisme van kapitalistische aard vernietigt momenteel alle verworvenheden van een vrije samenleving.
Ik weet van jullie concert vorig jaar in Sint-Niklaas dat er ook nieuwe muziek is geschreven voor ‘Dystopie frisst Empathie’. Komt deze muziek uit op cd of als download? Hoe wordt de muziek deze keer openbaar gemaakt?
Stukken als ‘Dystopie frisst Empathie’, ‘Es war einmal die Menscheit’ of ‘Wir sind frei’ spelen we momenteel alleen live. Misschien neem ik een van deze nieuwe nummers onafhankelijk op in de ERBLAST Studio in Bayreuth en breng ik die uit op Bandcamp, of misschien brengen we gewoon een livealbum met deze nummers uit in 2028. Het verhaal van Goethes Erben is nog niet voorbij, en zelfs nadat we stoppen met touren als band, gaat de artistieke reis verder.
Wat heb je de komende tijd nog gepland?
We geven twee kamermuziekconcerten, ‘Piano & Stem’, in Hamburg in september, en ik treed voor het eerst op met ALLE SCHWARZ tijdens WGT 2026. Ik ben niet gefixeerd op een specifieke toekomst. Ik pas mijn strategieën aan aan wat haalbaar is, wat betreft releases en concerten.
Dankjewel!
Graag gedaan.
Goethes Erben live:
- 6 maart 2026: Helmond, Nederland
- 7 maart 2026: Porta Nigra, Aarschot, België, samen met Deine Lakaien
- 8 maart 2026: Lille (Rijsel), Frankrijk, met The Arch
- 12 maart 2026: Rüsselsheim, Duitsland
- 13 maart 2026: Krefeld, Duitsland
- 14 maart 2026: Dresden, Duitsland
- 15 maart 2026: Berlin, Duitsland
- 6 juni 2026: Bayreuth, open air, Duitsland
- 19 september 2026: Klavier & Stimme, Hamburg, Duitsland
- 20 september 2026: Klavier & Stimme, Hamburg, Duitsland
- 23 oktober 2026: Bochum, Duitsland
- 24 oktober 2026: Augsburg, Duitsland
- 25 oktober 2026: Trier, Duitsland