LACRIMOSA

In the early 90s, the German gothic scene produced a number of projects that thoroughly revamped the genre and achieved considerable success: Das Ich, Goethes Erben, Project Pitchfork, The Eternal Afflict… Lacrimosa was also part of this new generation, initially causing a sensation with melancholic darkwave, only to become one of the biggest gothic metal groups a few years later, combining dark sounds with sweeping guitars and orchestral arrangements.

In 2025, ‘Lament’ was released, Lacrimosa’s fifteenth album and the final part of a trilogy about pain and suffering. The band toured worldwide with the album, building on a large and dedicated following that extends as far as Latin America and China. But halfway through the tour, tragedy struck. Anne Nurmi, the muse and partner of mastermind Tilo Wolff since 1993, fell seriously ill and could no longer join the tour. We spoke with Tilo Wolff about these matters and more.

Dear Tilo, as we speak, many Lacrimosa fans are worried about your partner in Lacrimosa, Anne Nurmi. She was unable to join the recent tours in Germany and China. We would not dare ask for a medical report, but nevertheless: is she recovering well? Will she be able to tour with Lacrimosa again in the future?

I would love to give you a clear answer, but unfortunately I cannot. At the moment, she is receiving very good medical treatment and is fighting bravely, but no one knows how things will develop.

During the German tour, Anne was replaced by Lara Florence, who already sang as a child on the Lacrimosa single ‘Feuer’ from 2009. On the China tour, Kati von Schlotterstein took Anne’s place. How do you manage to find replacements for Anne—people who have to take over her quite complex keyboard parts and backing vocals?

Basically, it is nearly impossible, because Anne is irreplaceable. On the other hand, Lara is my niece and grew up with Lacrimosa. She is a professional singer and has also studied piano extensively. She is a wonderful musician—and she is family. Kati, meanwhile, is a very old and dear friend of ours, especially of Anne herself, and also a great musician, playing for example with Clan of Xymox and Days Of Sorrow. These two ladies are in the best possible position to support Anne by bringing her spirit to the stage.

The latest tour is the continuation of your album Lament, which we truly love. You described it as the third part of a trilogy about pain that began with ‘Testimonium’ (2017), an album about ‘death, loss and soul pain’, continued with ‘Leidenschaft’ (2021), focusing on ‘passion and desire, pleasure and distress’, and concluded with ‘Lament’, highlighting further aspects of pain. Could you elaborate on the themes of this trilogy?

Often within Lacrimosa, I write songs or albums without fully understanding why. Then life overwhelms me, and suddenly I realize why I had to create that music. With these albums—especially ‘Lament’—it is the same again. This is also why I released the songs I wrote afterwards, ‘Metamorphobia’ and now ‘Bis zum Schluss’ (Until the End), because the suffering continues and this chapter is not over yet.

There are also many cross-references within the trilogy. The most obvious is the theme of the ‘storm’, which appears in ‘Nach dem Sturm’ on ‘Testimonium’, in ‘Führ mich nochmal in den Sturm’ on ‘Leidenschaft’, and finally in ‘Ein Sturm zieht auf’ on Lament. The closing track ‘Memoria’—ending both the album and the trilogy—includes references to all these songs. What does the storm represent in your work, and what does finding shelter from it mean?

With this storm, I refer to the tsunamis that occur in life and keep pushing you to the ground. They can be loud, like a serious illness such as Anne is facing now, or very quiet, like a word from a loved one that cuts like a knife. These storms are never truly gone. They can arise from clear skies, or even be provoked by ourselves out of fear of being overwhelmed unexpectedly, as in the second part, ‘Führ mich nochmal in den Sturm’. The essence is expressed in ‘Memoria’, which is about the resilience we build through every storm we endure, leading us toward personal freedom.

There are also cross-references in the artwork of the trilogy. I noticed that all covers include statues, and that the back cover of Lament refers to the two earlier albums. Can you tell us more about this visual concept?

Yes. On ‘Testimonium’, we stand before a monumental mausoleum in a graveyard. On ‘Leidenschaft’, we are in a park, in front of a statue near a path leading into the woods. On ‘Lament’, we finally realize—standing before a decaying angel—that we are looking at the forest illuminated by the shimmering sun. We are entering the park where the graveyard is also located.

With Lacrimosa, you write a lot of very complex and symphonic music. I think all artists struggle with the question of how complex their songs should be. Should it always become more complex, or is it better to stick to simple structures and chord progressions that are sure to have an effect? I wonder how you see this: ‘less is more’ or ‘less is a bore’?

Haha, actually I aim for ‘less is more’. That is why I am often a little frustrated by the complexity of my music, which in turn motivates me to keep composing, hoping that one day I will write a simple song.

I would also like to talk about an older work, as I did in our previous interviews. This time I went back to the beginning of Lacrimosa and chose ‘Satura’, which is also a masterpiece much loved by your fans. We have heard how your music developed through your debut ‘Angst’ and your second album ‘Einsamkeit’. I suppose that by the time you recorded ‘Satura’, you were already thinking about breaking the codes of gothic, as you later did with ‘Inferno’. What should we know about ‘Satura’ and the context in which it was created?

Well, I never thought about breaking any codes, because I never saw, and never will see, my music as reactionary. Of course, I realized that ‘Inferno’ and some of my other albums brought a lot of change, but that was not my intention in the first place. When I compose, I simply try to express my momentary feelings.

While writing Satura, my main aim was to create music in which I could drown. I wanted to write music and atmospheres that I could fully immerse myself in and dissolve into completely. And when I listen to this album today, I can still glide right into it, and I still wish it would last longer than those approximately fifty minutes.

Speaking of the early days, I have heard that you sometimes faced very negative reactions. At one of your early shows, a concert organizer told you to ‘play your shitty song and go away,’ referring to ‘Alles Lüge’, one of Lacrimosa’s first early hits. How did you deal with these negative comments and find the strength to continue?

Well, first of all, I liked what I was doing. It was the kind of music I wanted to make and the music I wanted to hear. Secondly, I felt that the more people had problems with it, the more there had to be something special about it that justified its existence. And the more I was hurt by hostility, the more inspiration I received to write new music against that pain. In the end, those people who hated Lacrimosa helped to keep Lacrimosa alive.

On the other hand, some people were very enthusiastic about your early work, including ‘Alles Lüge’ and ‘Satura’, but turned away when you started incorporating metal guitars. We are now three decades later—how do you look back on that turning point, which lost you some fans but gained you many more?

Well, again, that was the kind of music I wanted to make and the music I wanted to hear. I could not—and still cannot—make music to please any audience. I make music because I love doing it. How could I create music that does not give me that kind of joy?

We in Belgium are very happy that you have such a large following in Latin America, Germany, and China, but we are sometimes a bit jealous, as it seems difficult to see Lacrimosa live here, even though you played sold-out shows in the 90s and the 2000s. Is there a chance we will see Lacrimosa perform in Belgium again?

I would love to return to Belgium! I love the people—besides, I have a good friend there—I love the architecture, and I love the music. Some people might know that I am a huge fan of one of your most famous singers! Yes, I truly hope that we can return to Belgium soon!

Lacrimosa: website / facebook

28/04/2026

Begin jaren 90 bracht de Duitse gothicscene een aantal groepen voort die het genre grondig vernieuwden, en ook zeer succesvol waren: Das Ich, Goethes Erben, Project Pitchfork, The Eternal Afflict … Lacrimosa maakte ook deel uit van deze nieuwe lichting, en maakte aanvankelijk furore met zwaarmoedige darkwave, om een paar jaren later een van de grootste gothicmetalgroepen te worden, waarbij ze donkere klanken combineerden met breed uitwaaierende gitaren en orkestrale arrangementen.

In 2025 kwam ‘Lament’ uit, de vijftiende plaat van Lacrimosa en het slotstuk van een trilogie over pijn en lijden. Lacrimosa toerde wereldwijd met de plaat, want de groep heeft een grote aanhang, tot in Latijns-Amerika en China toe. Maar halverwege de tournee sloeg het noodlot toe. Anne Nurmi, sinds 1993 de muse en partner van meesterbrein Tilo Wolff, viel ernstig ziek en kon niet meer mee op tournee. Over al deze zaken en meer hadden we een gesprek met Tilo Wolff.

Beste Tilo, op dit moment maken veel Lacrimosa-fans zich zorgen over je partner in Lacrimosa: Anne Nurmi. Ze kon niet meedoen aan de recente tournees in Duitsland en China. We durven niet om een medisch rapport van Anne te vragen, maar toch: herstelt ze goed? Zal ze in de toekomst weer met Lacrimosa op tournee kunnen gaan?

Ik zou je hier graag een helder antwoord op kunnen geven, maar dat kan ik niet. Op basis van de huidige situatie krijgt ze een zeer goede medische behandeling en vecht ze, maar niemand weet hoe het verder zal gaan.

Tijdens de Duitse tournee werd Anne vervangen door Lara Florence, die als kind al zong op de Lacrimosa-single ‘Feuer’ uit 2009. Tijdens de tournee door China nam Kati von Schlotterstein de plaats van Anne in. Hoe lukt het jullie om vervangers voor Anne te vinden, mensen die de vrij complexe keyboardpartijen en achtergrondzang van Anne moeten overnemen?

In principe is dat bijna onmogelijk, want Anne valt niet te vervangen. Aan de andere kant is Lara mijn nichtje en is ze opgegroeid met Lacrimosa. Bovendien is ze erg professioneel als zangeres en heeft ze tijdens haar studie ook heel intensief piano leren spelen. Ze is een fantastische muzikante en ze is familie. En Kati is een hele oude en dierbare vriendin van ons, vooral van Anne zelf, en ook een geweldige muzikante die bijvoorbeeld af en toe met Clan Of Xymox en Days Of Sorrow speelt. Dus deze twee dames zijn het best geplaatst om Anne te helpen met haar gezondheid door haar geest op het podium te brengen!

De laatste tournee die jullie deden, stonden in het teken van jullie laatste album ‘Lament’, dat we geweldig vinden. Je benadrukte dat het album het derde deel is van een trilogie over pijn en lijden, die begon met ‘Testimonium’ in 2017, een album over ‘dood, verlies en zielenpijn’, werd voortgezet met ‘Leidenschaft’ in 2021, een album over ‘passie en verlangen, plezier en verdriet’, en eindigde met ‘Lament’, een album dat andere aspecten van ‘pijn’, het overkoepelende thema van de trilogie, zou belichten. Kun je de thema’s van de trilogie toelichten?

Vaak schreef ik binnen Lacrimosa nummers of albums zonder te weten waarom ik dat deed. En dan overspoelde het leven me en wist ik ineens waarom ik deze muziek moest schrijven. Met deze albums, vooral met ‘Lament’, is dat weer zo. En daarom heb ik ook de nummers uitgebracht die ik daarna schreef, ‘Metamorphobia’ en nu ‘Bis zum Schluss’ (= Tot het einde), omdat het lijden voortduurt en dit hoofdstuk nog niet is afgesloten.

Er zijn ook veel kruisverwijzingen in de trilogie. De meest voor de hand liggende is het thema van de ‘storm’, dat je terugvindt in het nummer ‘Nach dem Sturm’ op ‘Testimonium’, in ‘Führ mich nochmal in den Sturm’ op ‘Leidenshaft’, en tot slot in ‘Ein Sturm zieht auf’ op ‘Lament’. Het afsluitende nummer ‘Memoria’ – van ‘Lament’ en van de trilogie – bevat opnieuw verwijzingen naar de drie genoemde nummers. Dit brengt me bij de voor de hand liggende vraag waar de storm in je werk voor staat, en wat beschutting tegen de storm betekent, aangezien dat natuurlijk is wat iedereen zoekt die in de storm terechtkomt.

Met deze storm doel ik eigenlijk op die tsunami’s die je in het leven tegenkomt en die je als het ware op de grond drukken. Ze kunnen luid zijn, zoals de ziekte waar Anne nu doorheen gaat, of heel stil, zoals een woord van een dierbaar persoon dat als een mes snijdt. En deze stormen zijn nooit voorbij. Ze kunnen ontstaan door zonnig weer, of je kunt ze zelf uitlokken, uit angst om er onverwacht door overspoeld te worden, zoals in het tweede deel ‘Führ mich nochmal in den Sturm’. De essentie ervan komt tot uiting in het vierde deel ‘Memoria’, dat de veerkracht weergeeft die we opbouwen te midden van elke storm die we meemaken, en die ons naar onze persoonlijke vrijheid leidt.

Er zijn nog meer verwijzingen in de illustraties van de trilogie. Ik merkte dat alle covers voor de trilogie standbeelden bevatten, en ook dat de achterkant van ‘Lament’ verwijzingen bevat naar de twee eerdere covers. Kun je ons meer vertellen over de covers van de trilogie, en in het bijzonder de cover van ‘Lament’?

Ja. Bij ‘Testimonium’ bevinden we ons voor een monumentaal mausoleum op een soort begraafplaats. Op ‘Leidenschaft’ staan we in een park voor een beeld vlakbij een pad dat het bos in leidt. Op ‘Lament’ beseffen we eindelijk, staand voor deze vergane engel, dat we het bos recht voor de glinsterende zon zien, dat we het park betreden, waar zich ook de begraafplaats bevindt.

Met Lacrimosa schrijf je veel zeer complexe en symfonische muziek. Ik denk dat elke artiest worstelt met de vraag hoe complex zijn of haar nummers moeten zijn. Moet het altijd complexer zijn, of is het beter om je te houden aan eenvoudige recepten en akkoordenschema’s die zeker een positief effect zullen hebben? Ik vroeg me af hoe jij over deze vraag denkt: ‘Less is more’ of ‘less is a bore’?

Haha, eigenlijk denk ik eerder aan ‘Less is more’. Daarom ben ik vaak een beetje gefrustreerd door de complexiteit van mijn muziek, wat me juist motiveert om door te gaan met componeren, in de hoop ooit een eenvoudig nummer te schrijven.

Ik wil het ook graag hebben over een ouder werk, net als in onze vorige interviews. Deze keer ga ik terug naar het begin van Lacrimosa en kies ik voor ‘Satura’, een meesterwerk dat erg geliefd is bij je fans. We hebben gehoord hoe je muziek zich ontwikkelde via je debuut ‘Angst’ en je tweede plaat ‘Einsamkeit’. Ik denk dat je, toen je ‘Satura’ opnam, al bezig was met het doorbreken van de conventies van de gothicmuziek, zoals je later deed met ‘Inferno’. Wat moeten we weten over ‘Satura’ en de context van de totstandkoming ervan vanuit jouw perspectief?

Nu, ik heb er nooit aan gedacht om conventies te doorbreken, omdat ik mijn muziek nooit als reactionair heb gezien en zal zien. Natuurlijk besefte ik dat ‘Inferno’ en een aantal andere albums van mij veel veranderden, maar dat was niet mijn eerste bedoeling, want als ik componeer, probeer ik gewoon mijn gevoelens van het moment uit te drukken.

Tijdens het schrijven van ‘Satura’ was mijn voornaamste doel om muziek te schrijven waarin ik kon verdrinken. Ik wilde muziek en sferen creëren waarin ik me volledig kon onderdompelen, waarin ik volledig kon opgaan. En als ik dit album nu beluister, lukt het me nog steeds om er helemaal in op te gaan en zou ik willen dat het langer duurde dan die vijftig minuten.

Over de beginperiode gesproken, ik heb gehoord dat je soms met zeer negatieve reacties te maken kreeg. Bij een van je eerste optredens zei een concertorganisator tegen je: ‘Speel je rotliedje en ga weg.’ Hij doelde op ‘Alles Lüge’, de eerste hit van Lacrimosa. Hoe ben je met die negatieve reacties omgegaan en hoe heb je de kracht gevonden om door te gaan?

Wel, ten eerste hield ik van wat ik deed. Dat was het soort muziek dat ik wilde maken en de muziek die ik zelf wilde horen. Ten tweede wist ik dat hoe meer mensen er problemen mee hadden, hoe meer er iets bijzonders aan moest zijn waardoor het een bestaansrecht had. En hoe meer ik gekwetst werd door de vijandigheid, hoe meer inspiratie ik kreeg om nieuwe muziek te schrijven tegen die pijn in. Uiteindelijk hebben die mensen die Lacrimosa haatten, Lacrimosa in leven gehouden.

Aan de andere kant waren sommige mensen erg enthousiast over je vroege werk, waaronder ‘Alles Lüge’ en ‘Satura’, maar keerden ze zich af van Lacrimosa toen je metalgitaren begon te gebruiken. We zijn nu drie decennia later. Hoe kijk je terug op deze ommekeer, die je weliswaar fans kostte, maar je er veel meer opleverde?

Nogmaals, dat was het soort muziek dat ik wilde maken en de muziek die ik zelf wilde horen. Ik kon en kan nooit muziek maken om een bepaald publiek te behagen. Ik maak muziek omdat ik er dol op ben. Hoe zou ik muziek kunnen maken die me dit hemelse plezier niet geeft?!

Wij in België zijn erg blij dat je zo’n grote aanhang hebt in Latijns-Amerika, Duitsland en China, maar we zijn soms jaloers omdat het moeilijk lijkt om Lacrimosa live in België te zien, ondanks het feit dat je hier in de jaren 90 en de jaren 2000 heel wat uitverkochte shows gaf. Komt er een kans om Lacrimosa opnieuw in België te zien?

Ik zou dolgraag terugkeren naar België! Ik ben dol op de mensen. Bovendien heb ik een goede vriend uit België. Ik hou van de architectuur en de muziek. Sommigen weten misschien al dat ik een enorme fan ben van een van jullie bekendste zangers! Ja, ik hoop echt dat we snel weer naar België kunnen terugkeren!

Lacrimosa: website / facebook

28/04/2026